โรงเรียนอยากเปิดชุมนุมหุ่นยนต์ ต้องเตรียมอุปกรณ์หุ่นยนต์สำหรับโรงเรียนอะไรบ้าง
ถ้าโรงเรียนจะเปิดชุมนุมหรือวิชาหุ่นยนต์ให้เด็กเรียนได้จริง อุปกรณ์หุ่นยนต์สำหรับโรงเรียนที่ต้องมีอย่างน้อยคือ 3 ส่วนหลัก ได้แก่ ชุดหุ่นยนต์ (Hardware) ที่เหมาะกับช่วงวัยนักเรียน สนามภารกิจหรืออุปกรณ์ประกอบการฝึกปฏิบัติ และระบบสื่อการสอน/หลักสูตรที่ครูใช้สอนต่อได้จริงในห้องเรียน ไม่ใช่แค่ซื้อชุดหุ่นยนต์มาวางไว้เฉยๆ เพราะถ้าขาดหลักสูตรหรือครูไม่มั่นใจในการสอน อุปกรณ์ก็มักจบลงในตู้เก็บของหลังเปิดเทอมแรกไปไม่กี่เดือน
ทีมงาน Raise Genius School ได้เข้าไปติดตั้งห้องเรียนหุ่นยนต์ให้โรงเรียนทั่วประเทศมาหลายปี ล่าสุดก็เพิ่งวางระบบให้ทั้งฝั่งเกาะสมุยและเชียงใหม่ของ Windfield International School ในบทความนี้เลยอยากสรุปให้ฝ่ายวิชาการหรือผู้บริหารที่กำลังพิจารณาเปิดชุมนุมหุ่นยนต์ ว่าจริงๆ แล้วต้องเตรียมอะไรบ้าง
อุปกรณ์หุ่นยนต์สำหรับโรงเรียน ที่ต้องมีอย่างน้อย 3 ส่วน
ก่อนซื้ออุปกรณ์อะไร ต้องตอบให้ได้ก่อนว่าจะสอนนักเรียนช่วงชั้นไหน เพราะชุดหุ่นยนต์ที่เหมาะกับเด็กประถมต้นกับเด็กมัธยมต้นนั้นต่างกันมาก โดยหลักสูตรของ Raise Genius School ที่ใช้ติดตั้งให้โรงเรียนจริงจะครอบคลุมตั้งแต่ระดับ ป.1 ถึง ม.3 และแบ่งอุปกรณ์เป็น 3 ส่วนคือ
- Hardware — ชุดหุ่นยนต์ที่ผ่านการใช้สอนจริงในห้องเรียน เลือกตามช่วงวัย เน้นให้เด็กประกอบเองได้ ไม่ซับซ้อนเกินไปสำหรับครูที่เพิ่งเริ่มสอน
- Software — โปรแกรมเขียนคำสั่งควบคุมหุ่นยนต์ ที่ต้องเข้ากับ Hardware ที่เลือกและใช้งานง่ายพอให้ครูสอนต่อได้เอง
- สนามภารกิจ — อุปกรณ์ประกอบภารกิจสำหรับฝึกให้นักเรียนนำหุ่นยนต์ไปแก้โจทย์จริง ไม่ใช่แค่เขียนโค้ดลอยๆ โดยไม่มีเป้าหมาย
จุดที่โรงเรียนส่วนใหญ่มองข้ามคือเรื่องงบประมาณระยะยาว ชุดหุ่นยนต์ต้องมีอะไหล่สำรองและต้องดูแลรักษา ถ้าซื้อครั้งเดียวแล้วไม่มีแผนซ่อมบำรุงหรือเติมอุปกรณ์ในปีถัดไป ชุมนุมหุ่นยนต์มักจะค่อยๆ เดินต่อไม่ไหวเมื่ออุปกรณ์ชำรุด

หลักสูตรและสื่อการสอน ต้องใช้แบบไหนถึงจะยั่งยืน
มีอุปกรณ์ครบแล้ว สิ่งที่ทำให้ชุมนุมหุ่นยนต์อยู่รอดในระยะยาวคือหลักสูตรที่ครูหยิบไปใช้สอนต่อได้จริง Raise Genius School ใช้ระบบ ห้องเรียนหุ่นยนต์แบบ 3D eLearning on Cloud ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากสำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (NIA) เนื้อหาเป็นแบบ Project Base ให้นักเรียนได้ลงมือทำจริงตามกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ ไม่ใช่แค่ท่องทฤษฎี และสื่อการสอนเป็นแบบ multi-media ทั้งภาพการ์ตูน ภาพประกอบ และวิดีโอ ทำให้เด็กเข้าใจตั้งแต่การสร้างหุ่นยนต์แบบง่ายไปจนถึงซับซ้อนได้ด้วยตัวเอง ลดภาระครูผู้สอนไปได้มาก
ข้อดีของระบบ Cloud คือโรงเรียนหลายแห่งเปิดใช้งานพร้อมกันได้โดยระบบไม่ล่ม ซึ่งสำคัญมากถ้าโรงเรียนมีหลายห้องเรียนหรือหลายชั้นปีที่เปิดวิชาหุ่นยนต์พร้อมกัน แนวทางการออกแบบหลักสูตรลักษณะนี้ก็สอดคล้องกับกรอบวิชาวิทยาการคำนวณของ สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) ที่เน้นให้นักเรียนได้ฝึกคิดเชิงคำนวณและแก้ปัญหาผ่านการลงมือทำ
ครูในโรงเรียนสอนเองได้ไหม หรือต้องรอวิศวกรมาสอนตลอด
คำถามนี้ฝ่ายวิชาการมักถามเป็นอันดับต้นๆ คำตอบคือครูในโรงเรียนสอนต่อเองได้ แต่ต้องผ่านการอบรมก่อนอย่างจริงจัง ไม่ใช่แค่ฟังบรรยายครึ่งวัน ทีมวิศวกรของ Raise Genius School ที่นำโดยครูหนุ่ม วิศวกรจบปริญญาโทด้านหุ่นยนต์จากสถาบันวิทยาการหุ่นยนต์ภาคสนาม (FIBO) มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี จะเป็นคนอบรมครูในโรงเรียนให้สอนต่อเองได้ พร้อมสื่อ eLearning ที่ช่วยพยุงครูในจุดที่ยังไม่ถนัด เพื่อไม่ให้ต้องพึ่งวิศวกรจากภายนอกทุกครั้งที่มีคาบเรียน
สรุป โรงเรียนต้องเตรียมอะไรก่อนเปิดชุมนุมหุ่นยนต์
สรุปสั้นๆ คือ อุปกรณ์ที่ต้องมีคือชุดหุ่นยนต์ที่เหมาะกับช่วงวัย ระบบซอฟต์แวร์ที่ใช้งานง่าย และสนามภารกิจสำหรับฝึกปฏิบัติ ควบคู่กับหลักสูตรที่ครูสอนต่อได้จริงและมีการอบรมครูอย่างจริงจัง หากโรงเรียนต้องการให้ทีมวิศวกรเข้าไปสำรวจหน้างานและเสนอแพ็กเกจอุปกรณ์ที่เหมาะกับจำนวนนักเรียนและงบประมาณ สามารถดูภาพรวมบริการทั้งหมดของโรงเรียนได้ที่หน้า Service for School หรือติดต่อครูบุ๊ง ครูหนุ่มโดยตรงเพื่อขอคำปรึกษาได้เลย

